Zobacz reportaż o Klubie Pacjenta OnkoCafe i pomóż nam prowadzić go dalej!
2025-03-10
Nowoczesna diagnostyka kluczem do lepszego leczenia raka piersi – wyniki najnowszego raportu
2025-03-31
Mimo istnienia w Polsce programów profilaktycznych raka piersi i szyjki macicy, zgłaszalność na badania pozostaje alarmująco niska. Według danych NFZ, tylko 31,9% uprawnionych kobiet wykonuje mammografię, a 11,18% – cytologię. To znacznie poniżej progu 70%, który jest niezbędny, by znacząco zmniejszyć umieralność z powodu tych nowotworów. Dlaczego tak się dzieje i jakie rozwiązania mogą to zmienić?
W dniu 25 marca 2025 r. odbyło się spotkanie prasowe pt. „Dlaczego Polki nie wykonują badań profilaktycznych? Jakie systemowe rozwiązania mogą zachęcić je do badań?”, podczas którego eksperci z różnych branż dyskutowali o niskiej zgłaszalności Polek na badania profilaktyczne w kierunku raka piersi i raka szyjki macicy.
Spotkanie zorganizowała Fundacja OnkoCafe – Razem Lepiej, a w debacie wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie oraz Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej, którzy wspólnie poszukiwali rozwiązań systemowych, mogących zachęcić Polki do regularnych badań.
Nie tylko świadomość – potrzebne są narzędzia
Przez lata winą za niską zgłaszalność obarczano samych pacjentów – brak czasu, strach przed badaniem czy niską wiedzę. Dziś wiemy, że kluczowe są systemowe ułatwienia i odpowiednia komunikacja.
"To nie tylko kwestia świadomości Polek, ale też dostępności badań, wygodnych form zapisów i odpowiedniej komunikacji. Państwo musi aktywnie zachęcać do profilaktyki, a nie tylko oferować badania." – podkreśla Anna Kupiecka, prezes Fundacji OnkoCafe – Razem Lepiej.
Jakie zmiany są potrzebne?
Eksperci wskazują konkretne rozwiązania, które mogłyby poprawić sytuację:
- Powrót do imiennych zaproszeń
W krajach skandynawskich, gdzie zgłaszalność na mammografię sięga 90%, kluczowe okazały się spersonalizowane zaproszenia – SMS, e-mail lub tradycyjny list z konkretną datą i miejscem badania. W Polsce takie zaproszenia przestały być wysyłane w 2017 roku. Tymczasem badania pokazują, że aż 73% kobiet, które otrzymały SMS z zaproszeniem, wykonało mammografię. - Większa rola medycyny pracy
Lekarze medycyny pracy mogliby kierować kobiety na badania profilaktyczne podczas rutynowych wizyt. Choć takie rozwiązanie było dyskutowane, wciąż nie weszło w życie. - Wykorzystanie nowych technologii
Internetowe Konto Pacjenta (IKP) i centralna e-rejestracja mogłyby znacząco ułatwić umawianie wizyt. Niestety, obecnie pilotaż e-rejestracji obejmuje jedynie 46 placówek w całym kraju. - Nowy program "Moje Zdrowie"
Planowane zmiany w profilaktyce dorosłych mają zastąpić obecną "Profilaktykę 40 PLUS" i uwzględniać kierowanie na badania przesiewowe. Sukces programu będzie jednak zależał od sprawnej cyfryzacji i współpracy między placówkami.
Profilaktyka musi być priorytetem
Rok 2025 został ogłoszony Rokiem Edukacji Zdrowotnej i Profilaktyki, a polska prezydencja w Radzie UE postawiła ją wysoko wśród swoich priorytetów. To dobry moment na realne zmiany
"Wydajemy na profilaktykę zaledwie 2% budżetu ochrony zdrowia – to jeden z najniższych wskaźników w UE. Tymczasem odpowiednio zorganizowane programy mogą uratować tysiące istnień" – mówi dr Bernard Waśko z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego.
#KoalicjaProfilaktyka – wspólna odpowiedzialność
Kluczem do poprawy sytuacji jest współpraca między instytucjami, lekarzami, pracodawcami i samymi pacjentkami.
"Potrzebujemy spójnego systemu, który nie tylko oferuje badania, ale też aktywnie zachęca do ich wykonywania. To nasza wspólna odpowiedzialność" – podsumowuje Anna Kupiecka.
Profilaktyka to nasza wspólna sprawa – kobiet, lekarzy, instytucji i pracodawców. Czas na zmiany, które realnie zwiększą dostępność badań i uratują życie tysięcy Polek. Zapraszamy do wspólnego działania pod hasłem #KoalicjaProfilaktyka!
